“We zijn geëvacueerd naar Groningen, met paard en wagen”

“Van de oorlog weet ik niet zoveel, wel van de dingen eromheen. We woonden in ’t Broek, ik ben in 1938 in de J.P. Coenstraat geboren, als een-na-jongste in een gezin van vijf broers. Wat grote indruk maakte waren de diefstallen, uit de wagons die bij het emplacement stonden om gelost te worden. We woonden vlakbij en de vroege uurtjes van de ochtend waren heel geschikt om je slag te slaan. Als mijn vader uit de nachtdienst bij de AKU kwam, liep hij door naar het rangeerterrein. Hij had een gat in het hek geknipt, waar we doorheen kropen. Over de sloot had hij zelf een bruggetje gemaakt. We braken wagons open, zo kwamen we aan vlees of andere levensmiddelen, maar ook aan kolen. In alle zakken die je had propte je zoveel mogelijk. En dan weer vlug terug naar huis!

Ik herinner me ook de razzia’s, waarbij iedere man en ook grotere jongens werden opgepakt. Ook bij ons werd aangebeld. ‘Hij is er niet’, zei moeder, maar via de ramen keek je dwars door ons huis. Achter zagen ze mijn vader lopen. Ze wilden hem neerschieten, maar hij zette het op een lopen en wist te ontsnappen.

We zijn geëvacueerd naar Groningen, met paard en wagen. Daar doe je wel even over, zo’n reis. We hebben er een hele tijd gezeten, verdeeld over drie plekken. Ik heb het goed gehad, mijn ouders en jongste broertje niet.

Toen we na de oorlog terugkeerden in Arnhem, stond ons huis er nog wel, maar de inboedel was voor het grootste deel verdwenen. Mijn vader had gelukkig een vooruitziende blik voordat we naar Groningen vertrokken. Via een gat in de vloer werden veel spullen die niet meekonden verstopt. Dat wat zichtbaar achterbleef werd door buren uit het huis gehaald, je kreeg het niet meer terug ook. Vieze streken waren dat. Moeder zag linnengoed bij de buurvrouw aan de lijn wapperen dat rechtstreeks bij ons uit de kast kwam. ‘Dat is van ons’, riep ze. ‘Nu niet meer’, luidde het antwoord.

Na de oorlog stonden bij de Lelyweg oude tanks. Met mijn kameraad, Theo van der Molen, heb ik daar al het koper en messing afgesloopt, zo verdienden we nog wat ook. Het gekke is dat ik me niet veel herinner van de binnenstad zelf, de actieradius die je als kind had was niet groot. Pas veel later kreeg ik een fiets, eentje met Kuzibanden, heel hard rubber. Onze wijk zelf kwam overigens niet ongeschonden uit de strijd, er zijn wel bommen gevallen op ‘t Broek. Ik herinner me een enorm gat in de Maatsuikerstraat, midden in de weg.

“Ik herinner me een enorm gat in de Maatsuikerstraat, midden in de weg”

Na de oorlog gingen we weer naar school, ik moest zelfs de zevende klas doen. Ik wilde graag naar de ambachtsschool maar daar moest je 12 jaar en 8 maanden voor zijn, dat was ik nog niet. Ik ben uiteindelijk loodgieter geworden, werkte vanaf mijn 17de als zelfstandig monteur. Een mooi vak hoor.

Aan de oorlog heb ik niet vaak teruggedacht, het zal komen omdat iedereen in mijn omgeving die periode overleefde. We hadden eten, een plekje, we konden ons redden. En we moesten door, je had wel wat anders aan je hoofd. Het rare is dat oorlog juist veel later pas tot me doordrong, als ik televisiebeelden zag, van oorlogssituaties in het buitenland. Toen ik 24 was ben ik met Suze getrouwd, een huwelijk dat 55 jaar duurde, een zoon en dochter voortbracht. Suze is anderhalf jaar geleden overleden, daar heb ik het nog steeds moeilijk mee.”

* Dit verhaal wordt mede mogelijk gemaakt door DrieGasthuizenGroep, een erkende woonzorgorganisatie voor en met mensen met een zorgvraag.

Airborne-verhaal: “De oorlog drong pas veel later tot me door”

laatste nieuws

Dominik Oroz door uitzichtloze situatie verhuurd aan SK Sturm Graz

Awayday in België: kaartverkoop voor KV Oostende vs Vitesse gestart